منع حجاب در فرانسه؛ تلاشی برای هويت زدايي مسلمانان

نگارنده: احمد فريد فرزاد هروي
اقليت مسلمانان در غرب با آنكه بزرگترين اقليت محسوب مي شوند؛ همواره مورد تبعيضات حقوقي، اجتماعي و فرهنگي قرار گرفته اند. اين روند پس از حوادث 11 سپتمبر 2001 ميلادي شدت بيشتر گرفته و هر روز محدوديت هاي بيشتر و به گونه ي وسيع تر براي مقيد نمودن و به انزوا كشيدن اقليت مسلمان در جوامع اروپايي روي دست گرفته مي شود. ممنوعيت ساخت مناره براي مساجد در سوئيس، محدوديت هاي املاك براي مسلمانان، تبعيضات عليه مسلمانان در دادگاه ها، آزادي بي حد و حصر رسانه ها در تبليغات سوء عليه مسلمانان، ممنوعيت حجاب اسلامي در دانشگاه ها و مراكز آموزشي در اكثريت كشورهاي اروپايي و…. از جمله ي اين موارد است.
سران كشور فرانسه از ديرباز براي ممنوعيت مظاهر اسلامي درين كشور تلاش مي نمايند و هر بار با استفاده از قدرت سياسي شان توانسته اند تا محدوديت هاي را براي مسلمانان به تصويب برسانند در سال 2004 نيز بحث ها بر سر ممنوعيت حجاب اسلامي بالا گرفته بود. اما اين بار دولت فرانسه با ديدي متعصبانه تر اقدام به طرح لايحه يي نموده است كه بر مبناي آن حجاب اسلامي در تمام اماكن عمومي ممنوع اعلام شده و زنان محجبه را از حق دسترسي به خدمات عمومي در جامعه مانند شفاخانه ها، مكاتب، دانشگاه ها، پارك هاي تفريحي، ادارات دولتي و وسايط نقليه ي عمومي محروم مي نمايد.
نيكولا سركوزي رييس جمهور كشور فرانسه در يك اقدام ضد اسلامي طي سخنراني در پارلمان آن كشور از حضور زنان محجبه در اماكن عمومي درين كشور انتقاد نموده و پوشيدن حجاب را توهيني به طرز تفكر جامعه ي فرانسه عنوان نموده و آن را مخالف قانون سيكولار كشور دانست. او با لحن تندي حجاب اسلامي را مورد حمله قرار داده و گفته است: «حجاب، زنان را به سطح يك برده تنزيل مي دهد و از منزلت آنان مي كاهد».

چرا منع حجاب:
موضع گيري هاي شديد سران كشورهاي غربي و ايجاد محدوديت هاي دست و پاگير براي اقليت هاي مسلمان در اروپا در اين اواخر بر عليه مسلمانان و خصوصاً زنان مسلمان را مي توان ناشي از دو علت اساسي دانست:

1. اسلام هراسي در غرب:
يکي از عوامل برخورد خصمانه ي سران غربي با مسلمانان و ايجاد محدوديت براي آن ها در جوامع غربي، ايجاد شدن پديده ي موهوم «اسلام هراسي» يعني قلمداد نمودن مسلمانان به عنوان يك خطر براي غرب و بزرگنمايي اين پديده مي باشد و هر يك از احزاب و سازمان هاي ضد اسلامي بر آنند تا با بزرگنمايي اين خطر از يك سو ضربه ي به مسلمانان وارد سازند و از جهت ديگر خود را دلسوزان تمدن غربي نشان داده و حمايت مردم را براي كسب بيشتر قدرت در دستگاه هاي حكومتي؛ حاصل نمايند.
نفوذ سريع و گسترش حقيقت اسلام در جوامع غربي باعث تحريك بيشتر اين احزاب و سازمان ها مي گردد. به گونه يي كه امروزه بحث در مورد مسلمانان در محافل سياسي غرب، رسانه ها و افكار عمومي غرب به صورت وافر نمودار است.
«فليپ روند» نويسنده ي تندرو غربي براي توجه غربيان به خطر مسلمانان در غرب مي گويد: «مسلمانان بمب انفجاري هستند و اسلام بسياري از مردم، به ويژه مردم اروپا را به سوي خود جذب مي کند».
مجله ي پرتيراژ «تايم» در مقاله‌اي تحت عنوان «زنده گي در خط مقدم جبهه» رشد مسلمانان را «بحران هويت اروپا» دانسته و طرح جلد شماره 28 فبروري 2005م خويش را به نمايش تصويري از تابلوي معروف «موناليزا» كه محجبه شده و پوشش اسلامي دارد، اختصاص داده بود تا بدين طريق خواننده گان خويش متوجه خطر مسلمانان براي غرب سازد.
اكنون، اگر به اظهارات تند و افروخته ي رييس جمهور فرانسه توجه نماييد در پشت اين افروخته گي ترس عجيبي را مشاهده خواهيد نمود و اين ترس ناشي از احساس از دست رفتن هويت است. سركوزي در برابر حضور پر رنگ زنان محجبه واكنش نشان مي دهد؛ به آساني مي توان دريافت كه او به خوبي فهميده است جمعيت مسلمانان در كشورش روز به روز افزايش مي يابد و چهره ي شهرهاي كشورش را مظاهر اسلامي تسخير كرده است و اگر در مقابل حضور مسلمانان جبهه گيري نشود؛ شايد چندي بعد شايد بتوان مسلمانان را در كاخ رياست جمهوري نيز مشاهده كرد. طبيعي است كه چنين قضيه يي سران دولت فرانسه را آشفته سازد كه با سراسيمه گي به فكر واكنش هاي تند و موضعگيري هاي خصمانه عليه مسلمانان بيافتند.
2. نفوذ گروه هاي تندرو يهودي مسيحي بر دولت:
اسلام هراسي در غرب پديده ي تازه اي نيست بلكه از زماني كه رشد اسلام در اروپا رو به افزايش گذاشت؛ اين پديده ي ناميمون نيز در كشورهاي اروپايي عرض اندام نمود. در دامن زدن اين پديده نقش گروه هاي تندرو يهودي مسيحي بسيار بارز و كار گر است. سازمان هاي يهودي مسيحي با نفوذ بر ارگان هاي دولتي و رسانه اي در اروپا همواره در مورد گسترش اسلام هشدار مي دهند و اسلام را خطري براي آينده ي غرب عنوان مي-نمايند كه تاثير اين گروه ها بر روي رسانه هاي غرب در ايجاد تصويري غلط از مسلمانان در بين افكار عامه و موضعگيري هاي دولت هاي غربي نهايت موثر بوده است. سال هاي پيش شاهد به نمايش گذاشته شدن چندين كاريكاتور توهين آميز به پيامبر اسلام بوديم كه توسط گروه افراطي مسيحي در دنمارك اداره مي شد و متعاقب آن در كشور هالند ساخت فيلم موهن «فتنه» توسط يك عضو پارلمان اين كشور به نام «گرت ويلدرز» كه يك افراطي مسيحي و ابسته به حزب مسيحي پارتيج ور دي وريجيدPartij voor de Vrijheid   (حزب آزادي) در هالند بود، گرداننده گي شد، چندي پيش در كشور سوئيس شاهد بوديم كه قانون ممنوعيت ساخت مناره براي مساجد به همه پرسي گذاشته شد، طراح اصلي اين حركت يك حزب مسيحي به نام حزب مردم سوئيس بود و «دانیل استریچ» از اعضاي ارشد اين حزب و سياستمدار معروف هالند، بيشترين تلاش را براي راه اندازي و موفقيت اين همه پرسي انجام داد و بالآخره با تلاش هاي زياد و ايجاد ترس در بين مردم از مسلمانان؛ اين حزب توانست قانون منع مناره را به تصويب برساند. (اما جالب است بدانيد كه چندي پيش همين سياستمدار معروف هالند «دانیل استریچ» تحت تاثير صبر و تحمل مسلمانان در برابر اين اقداماتش به اسلام متمايل گرديده و بعد از تحقيق به حقيقت اسلام آشنا شده و به اسلام گرويد).
کمیسیون پارلمانی فرانسه نيز حجاب را معضلی برای فرانسه، نماد ستم علیه زنان و غیرقابل قبول دانسته و گفته است ملزم کردن زنان به پوشاندن صورت با اصول سکولاریسم و برابری مغایرت دارد.
چنين محدوديت هايي در حالي براي مسلمانان فرانسه در مراكز آموزشي و عمومي از سوي دولت تحميل مي شود كه سایر اقلیت های دینی، همچون یهودیان، از این سخت گیری ها مستثنی هستند. حق احترام يهوديان به روز شنبه در نظر گرفته شده و آن ها روز شنبه را در مراكز آموزشي حاضر نمي شوند. اما مسلمانان با وجود جمعیت پنج میلیونی خود در این کشور، نه تنها برخلاف، یهودیان از داشتن مدارس خصوصی محروم هستند، بلکه در مدارس عمومی و اماکن اداری برای رعایت حجاب مورد سخت گیری قرار می گیرند.
برخي از تحليل گران غربي براي دست و پا كردن دلايلي براي ايجاد محدوديت حجاب؛ پوشيده شدن حجاب توسط دختران را نوعي اجبار از سوي والدين شان عنوان مي كنند و از آن انتقاد مي نمايند. اما (در باطن) خودشان هم به خوبي مي دانند كه اين ادعاي بيش نيست. زيرا تظاهرات دختران مسلمان در اكثر شهرهاي اروپايي در حمايت از حجاب اين را به خوبي ثابت مي سازد كه دختران مسلمان حجاب را فريضه يي ديني مي-دانند و از روي ايمان و باور عميق شان به اسلام حجاب را انتخاب نموده اند. ازين رو، هيچگاه سران غربي جرأت ننموده اند تا يك همه پرسيِ را براي روشن شدن اين قضيه در بين دختران مسلمان محجبه به راه اندازند.

دولت فرانسه بر سر دوراهي:
منتقدان؛ موضع گيري دولت را در مقابل اقليت مسلمانان به شدت رد می کنند و آن را مخالف قانون اساسي فرانسه و موازين بين المللي مي دانند و می گویند، زنانی که از نقاب و برقع استفاده می کنند آزادانه و بر اساس اعتقادات دینی صورت و بدن خود را می پوشانند.
فرانسه با پنج میلیون مسلمان، بزرگ ترین اقلیت مسلمان را در اروپای غربی دارد. این اقدام خشم مسلمانان اين كشور را بر افروخته و با اعتراض های زیادی در جامعه مسلمانان فرانسه مواجه شده است.
شوراي حکومتی دولت فرانسه، که وظیفه ي مشورت حقوقی براي دولت را بر عهده دارد، نيز ضمن مخالفت با چنين طرحي گفته است محاکم بین المللی اجازه نخواهند داد پوشیدن برقع به طور کل در فرانسه ممنوع شود.
حزب سوسیالیست فرانسه نيز ايجاد چنين محدوديت هايي را رد می کند، زیرا اجرای آن را غیر عملی می داند.
مؤسسه ي حقوق بشري «كار، دموکراسی و حقوق بشر آمریکا»، نيز طي انتشار گزارشي، تبعیض نژادي علیه مسلمانان در سراسر اروپا و آمريكا را محکوم نموده و در بخشي از این گزارش، ممنوعیت استفاده از پوشش اسلامي برای زنان مسلمان در اماکن عمومی کشور فرانسه که در میان کشورهای اروپایی دارای بیشترین جمعیت مسلمان است، را یکی از موارد آشکار نقض حقوق مسلمانان دانسته است.
نيويورک تايمز نيز با اشاره به سخنراني نيکلا سارکوزي در سال 2007 که گفته بود فرانسه زناني را که به حجاب محکوم شده اند، رها نخواهد کرد، نوشت: مبارزه با سرکوب زنان از طريق ممنوعيت حجاب طنزي بيش نيست. اين روزنامه با اشاره به عدم ممنوعيت استفاده از نمادها و پوشش هاي ساير مذاهب در فرانسه مي نويسد: اين قانون تنها براي مسلمانان فرانسه وضع شده و اختلافات قومي و مذهبي را در جامعه فرانسه تشديد مي کند.
اكنون دولت فرانسه در كشاكش بين منتقدان عدالت خواه و سازمان هاي يهودي مسيحي قرار گرفته است و درين بين طوري كه از قراين پيداست دولت با احساس خطر از روند رو به رشد مسلمانان سعي دارد بيشتر از سوي سازمان هاي ضد اسلامي حرف شنوي داشته باشد و با ارائه ي بهانه هايي در قوانين و ارزش هاي دموكراسي كه همواره ادعاي حمايت از آن مي شود؛ براي سركوب رشد مسلمان، اقليت مسلمان كشورش را استثناء قرار دهد.

دولت فرانسه و نقض آشكار حقوق و آزادي اقليت ها:
فضاي حاكم بر اروپاي امروزي زاييده ي تفكر سيكولاريستي در قالب جدايي دين از سياست است كه بر مبناي آن دولت قوانين و احكام خود را از قوانين وضعي بشري اخذ مي كند. ازين رو، دولت فرانسه به عنوان عضوي از جامعه ي اروپا مي بايد قوانين و كنوانسيون هايي را كه در سطح جهاني به تصويب رسيده و كشور فرانسه آن را امضاء نموده است، حمايت و در راستاي تطبيق آن تلاش نمايد و از تصويب و اجراي قوانيني كه در تضاد با اين كنوانسيون ها باشد، جلوگيري نمايد. با مروري كوتاه بر كنوانسيون ها و اعلاميه هاي كه غربيان براي زنده گي شان ساخته و پرداخته اند، آشكارا درخواهيم يافت كه اقدامات دولت فرانسه در محدود نمودن آزادي هاي اقليت مسلمان، خلاف اين قوانين و مصوبات مي باشد.
منشور سازمان ملل متحد:
منشور ملل متحد دولت هاي عضوش را از ایجاد محدودیت های غیرضروری و سلیقه ای باز می دارد.
بند 3 ماده اول و بند ج ماده 55 منشور سازمان ملل: «کليه دول عضو، متعهد به رعايت حقوق بشر و آزادي‌هاي اساسي براي همه، بدون تبعيض از حيث نژاد، جنس، زبان يا دين خواهند بود».
ميثاق‌ حقوق‌ مدني‌ سياسي:
«در كشورهايي ‌كه ‌اقليت‌هاي ‌نژادي‌، مذهبي ‌يا زباني ‌وجود دارند، اشخاص‌ متعلق‌ به ‌اقليت‌هاي ‌مزبور را نمي‌توان ‌از اين ‌حق ‌محروم ‌نمود كه ‌مجتمعاً با ساير افراد گروه ‌خودشان ‌از فرهنگ ‌خاص ‌خود بهره مند ‌شوند و به ‌دين ‌خود متدين ‌بوده ‌و بر طبق ‌آن ‌عمل ‌كنند يا به ‌زبان ‌خود تكلم ‌نمايند» (ماده 27 ميثاق حقوق مدني و سياسي).
عدم تبعيض بر اساس مذهب و آزادي مذهبي: «1- هر كس‌ حق‌ آزادي‌ فكر، وجدان‌ و مذهب‌ دارد. اين حقوق‌ شامل‌ آزادي‌ داشتن‌ يا قبول‌ يك‌ مذهب‌ يا معتقدات‌ به‌ انتخاب‌ خود، همچنين‌ آزادي‌ ابراز مذهب‌ يا معتقدات،‌ به صورت فردي‌ يا جمعي‌، علني‌ يا پنهان، در عبادات‌ و اجراي‌ آداب،‌ اعمال‌ و تعليمات‌ مذهبي‌ مي‌باشد»(ماده 18 ميثاق حقوق مدني سياسي).

اعلاميه ي حقوق بشر:
هر انساني از حق آزادي فکر، وجدان و دين برخوردار است. اين حق شامل اظهار عقيده و ايمان، تعليمات مذهبي و اجراي مراسم ديني به نحو فردي يا جمعي، خصوصي يا عمومي خواهد بود.(ماده 18 اعلاميه ي حقوق بشر).
«هر فردي بدون هيچ گونه تمايز، مخصوصا از حيث نژاد، رنگ، جنس، زبان، مذهب، عقيده سياسي يا هر عقيده ديگر و همچنين مليت، وضع اجتماعي، ثروت، تولد يا هرموقعيت ديگر، از تمام حقوق و آزادي‌هاي اعلام شده در اين اعلاميه برخوردار است». (ماده ي 2 اعلاميه ي حقوق بشر).
بدون شك، حجاب و پوشش اسلامی برای زنان مسلمانان از باورهای دینی محسوب شده و التزام به آن جزء فرايض ديني هر زن مسلمان است؛ از این رو، تصمیم دولت فرانسه، مغایر با قوانين پذيرفته شده ي خود اين كشور مي باشد.
اكنون با در نظر داشت اين قوانين اگر نگاهي كوتاهي داشته باشيم به چگونگي تعامل دولت با يهوديان كه اقليت به مراتب كمتر نسبت به جمعيت مسلمانان هستند به تبعيض و برخورد دوگانه ي دولتمردان در كشورهاي غربي با مسلمانان پي خواهيم برد. در كشوري همچون فرانسه كه مهد دموكراسي قلمداد مي شود چرا يهوديان بتوانند روزهاي شنبه در مدارس حاضر نشوند، اما دختران محجبه براي پوشيدن حجاب تحت فشار قرار بگيرند.
در سال 2004م به منظور تعيين خط مشي سياست هاي دولت هاي اروپايي در قبال مسلمانان تحقيقي توسط کميسيون اروپا تهيه شد؛ كه نسبتا جامع که با حمايت کميسيون اروپا واقع گرديد. اين تحقيق با عنوان «سياست‌هاي دولت نسبت به اقليت‌هاي مسلمان در آلمان، سوئد و انگلستان» توسط چند تن از پژوهشگران مسلمان و غيرمسلمان انجام شد؛ اين كميسيون در اخير مسلمانان را جمعيت‌ جداناپذير در کشورهاي اروپايي معرفي نموده واز دولت هاي عضوء كميسيون اروپايي خواسته است تا در بهبود وضعيت اقليت‌هاي مسلمان چاره‌ انديشي كنند.

اين محدوديت ها؛ يك فرصت است:
غرب هيچگاه از در دوستي با مسلمانان وارد نخواهد شد. اين قانوني است كه مبارزه ي حق و باطل را تداوم مي بخشد. اما اين محدوديت ها به عنوان يك فرصت براي مسلمانان غربي قلمداد مي شود، زيرا هرچند فشارها بر مسلمانان افزون تر مي شود، بيداري و تلاش آن ها براي حفظ هويت خويش و تلاش براي رشد و ترقي بيشتر مي شود. به گفته ي يوهان ريدلي خبرنگار مسلمان شبكه ي تلويزيوني «اسلام تي وي»: «هرچه بر ما سخت بگيرند، بيدارتر مي شويم». اكنون به خوبي مي توان درك كرد كه يك اقليت پنج مليوني با چنگ زدن به دساتير نجات بخش اسلام و حفظ هويت اسلامي خويش در يك كشور شصت و پنج مليوني؛ دولت، پارلمان و محاكم اين كشور را به چالش كشيده اند و حضور بالقوه ي خويش را در جامعه ي فرانسه تثبيت نموده اند. اين ايمان، ايمان پويا و متحرك است و اين ايماني است كه چون موج توفنده در صحنه به ياري حق تعالي پيروز ميدان خواهد بود. اين جريانات براي ما مسلماناني كه جمعيت كل كشور را تشكيل داده ايم مي بايد الگويي باشد تا با پايبندي و التزام به دين مان در اصلاح نابساماني ها و فايق آمدن بر مشكلات كشور مان بكوشيم.
————————————————————————
با تشكر از ماهنامه معرفت- نشريه زون غرب جمعيت اصلاح

No related posts.