نماز عيد چگونه خوانده مى شود: ده سوال و جواب

اگر عید فطر بود چند دانه خرما که تاق باشد، بخورد یا چیز شیرین تناول نماید و پیش از رفتن به طرف عیدگاه صدقه فطر خود را بپردازد. در مورد خوردن قبل از رفتن عیدگاه آمده است: کان رسول الله لا یغدو یوم الفطر حتی یأکل تمرات. یعنی رسول الله صبح روز عید فطر تا چند خرما نمی خورد، (به نماز) نمی فتند.

مولوى نقيب الله حميد

١-سوال: نماز عید فطر و عید قربان چه حکم دارند؟
جواب: نماز عید برای همه کسانی واجب است که نماز جمعه برای شان واجب است.
چون رسول الله صلی الله علیه وسلم همواره آن را انجام داده است و مردم را به خروج برای ادای آن امر فرموده: از ام عطیه روایت است: امرنا ان نخرج العواتق و ذوات الخدور. یعنی به ما امر شد تا جاریه های بالغ و اهل خدور را برای نما ز عیدین خارج کنیم.

٢- سوال: ابتدای وقت عید و آخر وقتش چگونه است؟
جواب: اول وقتش هنگامی است که با بلند شدن خورشید نماز جایز می گردد، آخر وقتش آنگاهی است که خورشید زوال نماید، ولی تعجیل نماز در عید قربان مستحب است، زیرا بعد از نماز، قربانی وجود دارد و در عید فطر تاخیر نماز مستحب است.

٣- سوال: در روز های عید فطر وقربان چه چیزهایی مسنون است؟
جواب: در روزهای عید فطر و قربان، شخص مسلمان مسواک کرده غسل نماید، خوشبویی استعمال کند، بهترین لباس خود را بپوشد.
در این موارد احادیث از رسول الله آمده است: از علی روایت است که در باره اینکه چه زمانی غسل سنت است از او سوال شد گفت: یوم الجمعة و یوم عرفة و یوم الفطر و یوم الاضحی. یعنی غسل است در روز جمعه، روز عرفه، روز عیدفطر و روز عید قربان. در مورد لباس نیز چنین روایتی آمده است: کان رسول الله صلی الله علیه وسلم یلبس یوم العید بردة حمرآء. یعنی رسول الله روز عید جامه ای سرخ رنگ می پوشید.
اگر عید فطر بود چند دانه خرما که تاق باشد، بخورد یا چیز شیرین تناول نماید و پیش از رفتن به طرف عیدگاه صدقه فطر خود را بپردازد. در مورد خوردن قبل از رفتن عیدگاه آمده است: کان رسول الله لا یغدو یوم الفطر حتی یأکل تمرات. یعنی رسول الله صبح روز عید فطر تا چند خرما نمی خورد، (به نماز) نمی فتند.
اگر عید قربان بود خوردن را تأخیر نماید تا آنکه از نماز فارغ شده و قربانی کند، سپس از قربانی خویش بخورد.

٤- سوال: وقتی که به نماز عید رفت، در راه تکبیر می گوید؟
جواب: ابوحنیفه، ابویوسف و محمد رحمهم الله می گویند: در عید قربان، هنگامی که شخص مسلمان به طرف عیدگاه رود در راه به طور جهر تکبیر بگوید. ابویوسف و محمد رحمهم الله می گویند: در عید فطر نیز تکبیر بگوید، ولی در نزد ابوحنیفه رحمه الله در روز عیدفطر تکبیر گفته نمی شود.

٥- سوال: آیا در رفتن به عیدگاه سنت معروفی وجود دارد؟
جواب: کسی که به نماز عید می رود، مستحب است که راه رفت و برگشت خود را تغییر دهد، طوریکه از یک راه برود و از راه دیگری برگردد. در این مورد حدیثی روایت شده است: کان النبی صلی الله علیه وسلم یوم عید خالف الطریق. یعنی رسول الله روز عید از رهی غیر از راه رفتن بر می گشت.

٦- سوال: آیا در عیدگاه، قبل از نماز عید، نفل می گزارند؟
جواب: در عیدگاه قبل از نماز عید و بعد از آن نفل نمی خوانند. در این زمینه از ابن عباس روایت است: ان النبی صلی الله علیه وسلم یوم الفطر رکعتین لم یصل قبلها و لا بعدها. یعنی رسول الله روز عید فطر دو رکعت نماز می خواندند و قبل و بعد از آن نماز دیگری نخوانده اند.

٧- سوال: کیفیت نماز عید را شرح دهید؟
جواب: امام یک جا با مردم از آبادی بیرون می شوند و در صحرا و یا زمین همواری و یا در مسجد جامع به خاطر ادای نماز می روند، امام برای مردم دو رکعت نماز می گزارد، نخست تکبیر احرام می گوید، بعداً ثناء می خواند بعدازآن سه بار جهر تکبیر می گوید و در هر تکبیر دستهایش را بلند می کند، پس از آن اعوذ بالله و بسم الله را به طور خفی می خواند و بعداً سوره فاتحه را همراه با سوره دیگری جهر می خواند، مانند رکوع و سجده نماز های دیگرش، به رکوع و سجده رفته و یک رکعت را به اکمال می رساند.
هنگامی که به رکعت دوم برخاست، بسم الله را خفی خوانده و سوره فاتحه را با سوره دیگری جهر می خواند، هرگاه از قرائت فارغ گردید، سه بار تکبیر جهر می گوید، با هر تکبیردست های خود را بلند می نماید، تکبیر چهارم را به خاطر رکوع گفته و دست های خود را بلند نمی کند.
رکعت دومی اش را نیز مانند نمازهای دیگرش به اتمام می رساند، بعد از خواندن تشهد، درود به رسول الله صلی الله علیه وسلم و دعا، سلام می دهد.

٨- سوال: آیا در میان تکبیرات زائده دستها آویزان می شوند، یا اینکه به زیر ناف بسته می شوند؟
جواب: دست ها در همه تکبیرات زائده آویزان می شوند، تنها در رکعت اول، بعد از تکبیر سومی، دستهایش را به زیرناف می نهد.
و کسانی که در عقب امام نماز می گزارند، در همه امور به او اقتدا می کنند، و تنها تکبیرات را جهر نگفته بلکه سری بگوید.

٩- سوال: حکم خطبه عيد و حکم شنيدن آن چيست؟
جواب: بعد از نماز عید دو خطبه سنت است، که امام به خطبه آغاز کرده و احکام عید را به مردم می آموزاند، مانند صدقه فطردر عید فطر، مسایل قربانی و تکبیرات تشریق را در خطبه نماز عید قربان به مردم شرح می نماید. سکوت و گوش دادن به هر خطبه واجب است، حکم خطبه جمعه و خطبه عید یکسان است.

١٠- سوال: شخصی تأخیر نموده و نماز عیدش فوت شد، آیا قضای آن را بیاورد؟
جواب: نماز عید فطر و عید قربان قضا ندارد