فکر، هدف و روش کار جمعيت اصلاح

اعضاء، همکاران و هواداران جمعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان متشکل اند از هزاران فرزند مخلص و دلسوز افغانستان عزيز که با درک رسالت سترگ دينى و ملي شان در جهت آوردن تغيير مثبت و مفيد در جامعه بر اساس تعليمات و ارزشهاي اصيل اسلامي، و تجارب نيک و سالم انساني مطابق با اصول و برنامهء مشخص و واضح تلاش و جد و جهد مي نمايند.
هر افغان مسلمان و وطندوست ،اعم از زن و مرد که اهداف جمعيت اصلاح را پذيرفته، و به اصول و دساتير آن پابندي نشان بدهد حق دارد تا عضويت جمعيت را کسب نموده و از اين سنگر فراگير و افغانستان شمول ،در جهت خير و فلاح ملت مؤمن و مظلوم افغانستان و نشر روشني و نور فعاليت نمايد.
جمعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان به کدام شخص و گروه، سمت و يا طبقه مشخص مربوط نمي باشد، اين جمعيت از آن همهء ملت مسلمان افغانستان و متعلق به فرد فرد اين سر زمين است، در جمعيت اصلاح معيار پذيرش اعضاء و همکاران سمت، زبان، جنس، ثروت، وجاهت اجتماعي و يا درجات علمي افراد نبوده و فقط اين معيارها و اصول اسلامي و اخلاقي و ملاک هاي پابندي به اهداف ، موازين و دساتير و ارزشهاي شرعي، اعتقادي، معنوي و علمي و اخلاقي است که جايگاه افراد را در داخل جمعيت، وهمچنان موقف جمعيت را در برابر اشخاص و جهت ها در بيرون مشخص مي سازد.
بر اساس آنچه تذکار يافت دروازه هاي جمعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان به روي همه هموطنان عزيز مان باز است ،و اعضاي جمعيت با قلبهاي آکنده از خلوص وآغوش هاي پر از محبت از کساني كه جمعيت اصلاح را بحيث سنگر و پايگاه دعوت و مبارزه خويش انتخاب مي نمايند استقبال مي کنند.

پيشينهء تاريخي جمعيت اصلاح:
هر چند جمعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان از بهار سال1382 هـ ش به حيث يک نهاد اجتماعي در کشور ثبت شده است ولي بايد گفت که پيشينه تاريخي و آغاز مبارزه و جد و چهد شوراي مؤسسان و اعضاي جمعيت اصلاح به بيش از دو دهه بر مي گردد.
دعوت و مبارزه فکري و فرهنگي اعضاي جمعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان از نيمهء دهه شصت هجري شمسي درست در وقت و زماني آغاز يافت که هنوز کشور عزيز مان افغانستان عزيز در تحت اشغال نظامي اتحاد شوروي سابق قرار داشته و ملت مسلمان ما با جهاد عظيم و قربانيها و رشادت بي نظير خويش با مهاجمين قشون شرخ دست و پنجه نرم مي نمود.
عدهء از جوانان و روشنفکران مجاهد، مخلص و دلسوز کشور که از يکطرف خطر اشغالي نظامي کشور از طرف اتحاد شوروي سابق را درك مي نمودند، و از طرف ديگر مشکلات و خطرات ناشي از بي اتفاقى و چند پارچگي تنظيماهاي جهادي و فقدان و وضعف کار فکري و فرهنکي را در صفوف مجاهدين و ملت ما خوب احساس مي کردند با ايمان و توکل به خداوند متعال و در جهت اداي رسالت عظيم ديني و انساني و ملي شان اقدام به کار فکري و تربيتي و فرهنگي منظم نموده هسته ها و حلقات تربيتي و فکري را در صفوف نسل جوان کشور ايجاد کردند. اين حلقات و هسته هاى فکري و تربيتي که بر اساس اهداف و برنامه و تخطيط منظم آغاز شده بود آهسته آهسته و بشکل تدريجي رشد نموده و همانند شجره طيبه نمو و انکشاف کرد.
دومين گام اين کار مبارزه و دعوت و تربيت ايجاد و تأسيس مؤسسات تربيتي و تعليمي و فرهنگي بود که تبلور واضح آن را در شکل و ترکيب مؤسسات مبارکي چون مرکز فرهنگي اسلامي افغانستان، مرکز تعليمي اسلامىافغانستان، انجمن اخلاق و معرفت، انجمن فرهنگي مستقبل، اکادمي مستقبل و چندين مرکز و مؤسسه فرهنگي و تربيتي و تعليمي ديگر دريافت.
هرچند به مجرد آغاز ثبت قانوني نهادهاي اجتماعي در کشور جمعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان در مطابقت با قوانين نافذهء کشور رسما ثبت گرديده و به حيث يک نهاد اجتماعي جواز فعاليت کسب نمود ولي در حقيقت جمعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان تداوم و استمرار همان خط و جريان فکري و اجتماعي و دعوتي است که ريشه هاي عميق   بيش از دو دهه در تاريخ جريانات فکري و اجتماعي کشور عزيز دارد، و از اين گذشته ريشه هاي اين جمعيت پيوسته است به نهضت اسلامي کشور عزيز مان افغانستان، بناء با کمال اطمينان مي توان گفت که جمعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان پديده نو پاي و جديد  و فاقد جذور و ريشه هاي تاريخي نيست، بلکه اين جمعيت به حيث يک جريان فکري و دعوتي در حقيقت تسلسل و خلاصه و تداوم دعوت الى الله و مبارزات مثبت اسلامي در کشور عزيز ما بوده و تجسيدعملي تجارب مثبت نهضت اسلامي افغانستان و مبارزات تاريخي آن در درازناني پر از پيج و خم تاريخ كشور ماست.
البته چيز مهمي که جمعيت اصلاح و مبارزه و دعوت آن را متميز و برازنده مي سازد اين است که جمعيت -لله الحمد- به  ممارسات نادرست و رقابتهاى منفى متورط نبوده در هيچ جنكَ داخلى، زد وبند و درگيري سياسي بين احزاب، جريانات و گروه هاي متخاصم و در كَير طرف و دخيل نبوده است.
تاريخ دو دههء اخير کشور ما گواه است که اعضاى جمعيت اصلاح و منابر و نشرات مختلف وابسته به آن مانند هفته ناهء بيغام، مجلهء مستقبل و هفته نامهءاصلاح ملى وغيره در مقاطع مختلف و حساس تاريخي چه قبل از اخراج قواي نظامي شوروي سابق از افغانستان و چه بعد از سقوط نظام کمونستي در کشور، و چه در زمان درگيري و جنگ داخلي ميان احزاب و تنظيم ها، و چه در وقت درگيري ميان  حركت طالبان و جبههء متحد هميشه درگيري و جنگ داخلي را نکوهش نموده و اطراف درگير را از خطرات و پيامدهاي تباه کن جنگ داخلي بر حذر داشته و به وحدت و يک پارچکي مبنى بر اخوت اسلامى و کنار آمدن با هم دعوت کرده است اعضاي جمعيت اصلاح و بعضي از نهادهاي وابسته به آن  به اثر اين موقف شرعي و اصولي و مبتني بر مصالح ملي کشور قربانيهاي زيادي را متحمل گرديده و قيمت پابندى به اصول و اساسات اعتقادي و فکري را مردانه وار پرداخته اند و ان شاء الله در آينده نيز آماده هر نوع قرباني و از خود گذري در راه تحقق اهداف والاي خويش مي باشند.
در اين جا ايجاب مي نمايد تا تذکر بدهيم که جمعيت اصلاح خواهان درگيري و جبهه گيري با هيچ جهت، نهاد و يا طرف مخلص و متعهد به ارزشهاي ديني و منافع ملت مسلمان افغانستان و امت اسلامي نمي باشد و همواره به اساس اصل قرآنى :” و تعاونوا على البر و التقوى و لا تعاونوا علي الاثم و العدوان” خواهان همکاري جدى، هماهنگي، و تشريک مساعي با تمام افراد، جهتها و نهادهاي دلسوز و مخلص به دين، منافع ملي، و مصالح علياي امت اسلامي مي باشد و درين راستا خواهان رسيدن به هيچ امتياز و منفعت شخصي و يا گروهي نيست.

اهداف جمعيت اصلاح:

همانطوري که در ماده پنجم اساسنامهء جمعيت واضح است اهداف کلي و عمومي جمعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان قرار ذيل مي باشد:
1.    سهم گيري در بازسازي افغانستان از طريق کار اجتماعي ، فرهنگي، تعليمي و تربيتي.
2.    سهم گيري در جهت ارتقاي سطح زندگي مردم و مبارزه عليه فقر، مرض، بيکاري، جهل و بي سوادي.
3.    تلاش در جهت تحکيم صلح و استقرار و ايجاد فضاي برادري و اخوت در جامعه و مبارزه عليه تعصبات سمتي، قومي، زباني، نژادي و غيره.
4.    زمينه سازي براي تبادل افکار و نظريات در فضاي آزاد و صميمي با رعايت ادب و احترام متقابل.
5.    غرس مفاهيم وطندوستي، خدمت به مردم و دفاع از منافع ملي کشور.
6.    دفاع از حقوق بشر و ارزشهاي انساني در جامعه.
7.    سهم گيري در امر تربيت کادرهاي علمي، فني، و تحصصي در ساحات مختلف به خاطر بازسازي و ترقي اجتماعي کشور.
8.    نشر فرهنگ اسلامي و ارزشهاي اصيل ملي در جامعه.
9.    ترويج اخلاق و ارزشهاي ارزنده و عالي در جامعه و مبارزه عليه مفاسد اخلاقي.
10.    کوشش در جهت بهبود وضع زنان کشور و ارتقاي سطح علمي، اجتماعي و اقتصادي آنان.
11.    زمينه سازي براي رشد و شگوفايي استعداد هاي اطفال و جوانان کشور.
12.    تلاش در جهت خدمت به معيوبين و معلولين کشور و ايجاد زمينه اي کار و سرگرمي مناسب براي آنان.
13.    سرپرستي از ايتام و بيوه زنان کشور و فراهم آوري زمينه هاي کسب و کار آبرومندانه براي آنان.
اگر با نگاه ژرف و نظر دقيق به اهداف جمعيت اصلاح نگريسته شود در مي يابيم که اين اهداف صداي دل و وجدان و ضمير هر هموطن مسلمان و خيرخواه و دلسوز به امروز فرداي افغانستان بوده و در صورتي که همه و يا بخش عمدهء از آن تحققق يابد وضع کشور در جهت مثبت تغيير نموده و ملت ما ان شاء الله جايگاه مناسب  معنوي و مادي خود را در ميان ملتهاي پيشرفته دنيا احراز مي کند.

طبيعت کار جمعيت اصلاح:
طوريکه در اهداف جمعيت اصلاح ذکر شده است تربيت، فرهنگ، وتعليم اساس کار جمعيت را تشکيل مي دهد و تحقق ساير اهداف و برنامه هاي جمعيت در حقيقت در گرو همين کار تربيتي، فرهنگي، تعليمي و اجتماعي مي باشد، ازاين رو براي کسي که سيرکار و فعاليت هاي جمعيت اصلاح را تعقيب مي کند باعث تعجب نيست که چرا جمعيت اصلاح  بر امر تربيت و کادرسازي وراه اندازي برنامه ها و پروژهاي وسيع تعليمي و فرهنگي جدا ترکيز نموده و يک بخش بزلگ تلاش وجد و جهد اعضا و هواخواهان ونهادهاي وابسته برخود را دراين راستا توجيه مي کند؟
جمعيت اصلاح بر اساس اصل و دستور قرآني: ” إن الله لا يغير ما بقوم حتي يغيروا ما بأنفسهم” (سوره رعد) و سنت و سيرت پيامبر اکرم صلى الله عليه وسلم معتقد است که تغيير مثبت  در قلب و روان و ذهن انسان اساس تغيير در فرد، خانواده و جامعه و جوامع بشري را مي سازد و هيچ کوششي در جهت به ميان آوردن تمدن سالم، پيشرفت و تعالي، و بهبود زندگي و صلح و استقرار و ثبات و رفاه عامه بدون تغيير قلب و ذهن و روان افراد جامعه و آماده سازي آنان براي قبول انديشه ها، ارزشها، و اهداف نيک و مثبت امکان ندارد.
ما در جمعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان بر اساس فهم مان از قرآن و سنت و تجارب و عملکرد ائمه و مصلحين و مجددين و سلف امت ،وتجارب مثبت بشرى در طول تاريخ انسانى در روى زمين به اين باور هستم که تا فکر و ذهن و روان انسان به شکل مثبت تبديل نشود انتظار هر گونه تبديلي مثبت در در جامعه و جهان کاملا بي اساس بيهوده است و تبديلي در قلوب و اذهان و تزکيه، فقط و فقط از راه دعوت و فکر و تربيت و تعليم ممکن مي باشد. و اين کاري است که انبياء عليهم السلام و خصوصا پيامبر اکرم حضرت محمد مصطفي صلي الله عليه وسلم و پيروان ايشان به اساس نصوص صريح قرآن مجيد  بر آن مکلف مي باشند:” لقد من الله على المؤمنين إذ بعث فيهم رسولا من أنفسهم  يتلو عليهم آياته و يزكيهم ويعلمهم الكتاب والحكمة وإن كانوامن قبل لفي ضلال مبين” (سورة آل عمران آية 164)
تعليم ، و تزکيه اساس دعوت انبياء عليهم السلام را تشکيل مي دهد و امت اسلامي بر اساس تعليم و تزکيه بوجود آمده است.
بناء ما بهمان راهي مي رويم که انبياء عليهم السلام رفته اند، و کاري را انجام مي دهيم که رسول الله صلي الله عليه وسلم انجام داده اند و دراين کارمان اتباع و پيروي ايشان و صحابه کرام رضوان الله تعالي عليهم اجمعين را مي کنيم و هيچ روش جديد و بدعت در دين را نمي پذيريم چنانچه رسول الله صلي الله عليه وسلم مي فر مايند: “کل محدثة بدعة و کل بدعة ضلالة و کل ضلالة في النار.”
اين راه ما است و به نظر ما هيچ راهي جز دعوت، تربيت و تعليم و تزکيه براي تغيير مثبت و پايدار در امت وملت وجود ندارد0 ما مي دانيم كه اين راه راه دشوار، دراز، پرخم وپيج و مملو از موانع و خار مغيلان است، و رفتن در آن کار هرکس نمي باشد، و ايمان قوي و عزم راسخ و صبر وحوصله  چون کوه مي خواهد، و تارسيدن به سر منزل مقصود ساليان دراز و عمرها فاصله است، مگر راه درست و صراط المستقيم ديگرى جز آن وجود ندارد.بس با اخلاص وتجرد ومردانكَى  بهمين راه  بايد رفت.
با درک اين حقيقت، و فهم درست از طبيعت دعوت و مبارزهء اسلامى، جمعيت اصلاح در تحقق هدف و انجام رسالت خويش هرگز شتابزده و مستعجل نبوده به کارهاي مقطعي و موسمي معتقد نمي باشد.
جمعيت به حيث يک حرکت و نهاد اسلامي همه اعضا و هواهواهان خود را به کار و مبارزه طويل المدت، خستگي ناپذير، صابرانه و مرحله وار فرامي خواند و اگر کساني خواهان رسيدن به نتايج زودرس ،سير شتابزده و بي برنامه و فاقد منهج و مضطرب باشند بايد براي خويشتن جاي ديگري غير از جمعيت اصلاح جستجو نمايند.
ما در جمعيت اصلاح خوب درک مي کنيم که بر سر راه دعوت و مبارزهء ما موانع و خارهاي فراواني از اشغالي نظامي و استعمار نظامي و سياسي اقتصادي گرفته  تا هجوم و جنگ همه جانبهء تمدني ودر ساحات فکر و اخلاق و علم و دانش ، و همچنان ارعاب و ارهاب و تخويف و ساير انواع تکليف و آزار وجود دارد ” أحسب الناس ان يقولوا آمنا  و هم لا يفتون0 و لقد فتناالذين من قبلهم فليعلمن الله الذين صدقوا وليعلمن الكاذبين”(سورة العنكبوت : 1 و2) ولي ما با ايمان قوي و صبر بلند، و همت و عزم راسخ  به توفيق پروردگار بزرگ و با الهام و پيروي از انبياء عليهم السلام خصوصا  خاتم و آخرين ايشان رسول الله صلي الله عليه وسلم بدون خوف و هراس از موانع و مشکلات ان شاء الله بر راه مان ادامه مي دهيم و يقين جازم داريم که مطابق به وعده هاي بر حق الهي در فرجام و نهايت امر حق پيروز مي شود و باطل سرنوشتي جز شکست و نابودي ندارد” قل جاء الحق و زهق الباطل، ان الباطل کان زهوقا” ( سورة الإسراء)
ما با قلبهاي آگنده از ايمان و اميد به تحقق وعده هاي بر حق رباني چون” والذين جاهدوا فيننا لنهدنهم سبلنا و إن الله لمع المحسنين” و”إن تنصروا الله ينصر کم و يثبت اقدامکم” هستيم و اين بزرگ ترين زاد وتوشه ماست در اين راه بر خطر وپر از موانع و مشکلات 0
دعوت  ومبارزه  وتجارب مبارزات اسلامي و تحولات سیاسى و اجتماعي کشور ما و بعضي از کشورهاي ديگر درستي و حقانيت درک  مااز طبيعت دعوت و جامعه و جهان را به اثبات رسانيده است، وهموطنان ما و جهانيان شاهداند که با وجود رسيدن به قدرت سياسي و مراکز سلطه و حکومت در نتيجهء فقدان منهج و برنامه درست و واضح ،و نبود کادرهاي لازم و تربيت يافته رسيد ن بي وقت و قبل از پختگي لازم تربيتي و علمي (تعليم و تزکيه) به قدرت سياسي نه تنها اهداف و شعارهاي بلند بالاي تطبيق اسلام و شريعت را متحقق نساخت بلکه متاسفانه باعث بروز مشکلات زياد براي ملت و خدشه دار شدن دعوت و مبارزه اسلامي نيز شد!!
از ين رو يک بار ديگر تاکيد مي کنيم که تنها تغيير سياسي و تبديل شدن چهره ها در مراکز قدرت حلال مشکل نيست بلکه بايد قبل از همه قلب، ذهن ،ضمير ،و اخلاق و عملکرد افراد جامعه اسلامي شده و ملت آماده پذيرش و حمايت و دفاع آگاهانه از اهداف و آرمانها و دست آوردهاي حرکت اسلامي شود  مثليكه رسول اكرم صلى الله عليه وسلم فرموده اند:” ألاإن في الجسد لمضغة إذا صلحت صلح الجسد کلمه و إذا فسدت فسد الجسد کله ألا وهي القلب” ما معتقد هستيم که فرد اساس خانواده را تشکيل مي دهد و خانواده اساس جامعه را ازين رو براي تغيير خانواده به طرف مثبت و مفيد راهي جز تغير فرد وجود ندارد، و تغيير جامعه به طرف خير و خوبي بدون تغيير خانواده ممکن نمي باشد، و تغيير حکومت و نظام و اجتماع فقط از طريق تغيير جامعه ميسر است و يگانه راه اين همه تغيير در فرد، خانواده ، جامعه و نظام و حکومت همانا تربيه و تعليم و تزکيه از طريق تطهير و پاکسازي افکار و اعمال توسط يک برنامهء جامع و فراگير است که بايد ساختار و نياز مندي هاي روحي، فکري ، و جسمي افراد و ضرورتهاي جامعه را در نظر گرفته باشد . اين درست همان کاري است که جمعيت اصلاح و اعضاي آن از ساليان دراز آن را انجام داده و تحقق آن را مطمح جد و جهد خويش قرار داده اند.

شعار جمعيت اصلاح:
شعار جمعيت اصلاح عبارت است از:
•    اصلاح فرد،  خانواده و جامعه.
•    تأمين عدالت اجتماعي و قانونيت در کشور.
•    ترقي و انکشاف همه جانبهء افغانستان.
شعار جمعيت اصلا ح فشردهء اهداف ان را تشکيل مي دهد و يا به عبارت ديكر اهداف تفصيلي جمعيت اصلاح در شعار آن خلاصه شده است.
هرچند در ارتباط به اهميت تغيير و اصلاح فرد، خانواده و جامعه در سطور بالا بحث شد ولي بايد اذعان شود كه همهء مشکلات امروز و ديروز بشريت و از جمله جوامع اسلامي و جامعه ما به فساد و انحراف عقيده و فکر و عمل و اخلاق انسانها برمي گردد، وقتي که انحراف مي گوييم يقينا مقصد ما انحراف از طريق و منهج الهي يعني تعليمات قرآن کريم و سنت نبي اکرم صلي الله عليه وسلم ميباشد، بشريت در نتيجه دوري و انحراف از منهج خدا و دين بر حق او دچار تباهي و بدبختي و شقاوت در عرصه هاي مختلف زندگي گرديده است بناء راه نجات نيز در اصلاح افراد از طريق اصلاح عقيده و فکر و انديشه و اخلاق و عمل آنان بر اساس احکام و تعليمات و ارزشهاي قرآن و سنت مي باشد 0 رفتن به راه هاي ديگر جز تباهي و خسران مزيد و بدبختي بيشترثمره و نتيجهء ديگر ندارد 0اصلاح جوامع بشري نيز بدون اصلاح افراد بر اساس آنچه گفتيم امکان ندارد0 فعلا دراين نوشتار پرداختن به تفاصيل اين منهج و روش اصلاحي مبتني بر قرآن و سنت امکان ندارد و خوانندگان عزيز مي توانند اين تفاصيل را در مراجع و مصادر فراواني که دراين باره نگارش يافته اند مطالعه نمايند.
از اين رو وقتي که اصلاح فرد، خانواده و جامعه به حيث شعار جمعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان مطرح مي شود، تربيت افراد و خانواده و جامعه و اصلاح عقيده، فکر، عمل و اخلاق آنان بر اساس تعليم و تزکيه که همانا تربيت و دعوت مى باشد در نظر است، و اين کارهم بر اساس برنامه و منهج و طرح منظم و واضح و مشخص و وسايل معين و از قبل تعيين شده در عرصه هاي مختلف چه به صورت فردي و چه به صورت اجتماعي انجام مي شود، و در نتيجهء کار دراز مدت همه جانبه و مرحله وار سرانجام آهسته آهسته نشانه ها و علامات تغييير و تبديلي در جامعه رو نما مي گردد و فرهنگ و ثقافت و طرز ديد و تفکر و سلوک و عملکرد مثبت جاي فرهنگ و ثقافت و طرز ديد و تفکر و سلوک و عملکر دهاي منفي و مخالف با ارزشهاي ناب اسلامي و انساني را مي گيرد. تنها در نتيجه چنين کاري است که نظام جامعه در عرصه هاي مختلف دستخوش تغيير مي شود.

پاسخ به يک اشکال:
اگر کسي بپرسد که اين يک پروژهء بسيار دراز و طويل المدت بوده و ساليان دراز و حتي به عمرها و نسلها نياز دارد و از همه مهم تر اينکه تغيير نظام جامعه از جمله نظام سياسي و اقتصادي و غيره نيز فقط بعد از چندين دهه امکان پذير خواهد بود و شرائط و موانع جديد و مشکلات تازه در سطح جهان و منطقه و جهان را نيز دراين راستا نمي توان از نظر انداخت که شايد در مجموع باعث به تأخير افتيدن رسيدن به اهداف شود؟
جواب ما به جزء اول  سوال اين است که بلي يقينا  اين پروژه و کار يک کار و پروژه طويل المدت و همه جانبه است و وقت دراز مي خواهدولي به نظرما راه مطمئن و درست ديگري براي تغيير جامعه و جهان وجود ندارد و اگر طريق ديگر وجود مي داشت انبياء عليهم السلام آن را از نظرنمي انداختند.
پاسخ ما به اشکال دوم در ارتباط به تغيير نظام سياسى و اقتصادي جامعه اين است که در اثر استمرار و تداوم برنامهء اصلاحي هرچند تغييرات جزئي و گاهي هم مهم در عرصه هاي سياست و اقتصاد و اجتماع رونما خواهد شد ولي تغيير کلي و اساسى و پايدار بازهم دراثر تغيير(مافي الأنفس)  وتغيير جامعه خواهد بود.
به ارتباط اشکال سوم يا موانع جديد و تازه بر سر راه کار اصلاح بايد گفت که اين موانع وعوايق  و اثرات بسيار منفي ان را بر سر کار دعوت و اصلاح نمي توان از نظر دور داشت ،ولي با برنامه ريزي و ايجاد طرح و استراتژي مناسب  وبر وقت ميتوان با اين موانع و مشکلات جديدي که وقتا فوقتاً فرا راه دعوت و مبارزه سر مي کشند مقابله کرد و خطرات آن را تقليل داد.
دراين جا اشاره به يک نقطه بسيار مهم است و اآن اين که معناى عمليهء اصلاح و تربيت اين نيست که يک فرد و يا همه افراد و يا برخي از افراد جامعه بايد کاملا تربيت يافته و بعدا به اصلاح ديگران و جامعه و يا اصلاح در عرصه هاي ديگر بپردازند .اين يک تصور غلط از کارتربيتي مي باشد زيرا عمليه اصلاح شدن و اصلاح کردن يا صالح شدن و مصلح بودن هر دو کاري است که همزمان باهم انجام مي شوند.
به عبارت ديگر فرد صالح در عين حال به اصلاح ديگران نيز مي پردازد و اين را هم بايد در نظر داشت که صالح شدن و تربيت شدن يك امر نسبى بوده و هرگز نهايت و انجام ندارد يعنى اين عمليه تربيت وسير بسوى صلاح در فرد هيچ وقت به آخر نمي رسد، و مانند رسيدن به مدارج و مراحل تحصيلي کسي بايد به اين فکر نباشد که روزي بر مدارج آخرتربيت رسيده و شهادت نامه آخرين مرحله تربيتي را بدست مي آورد.
از نظر اسلام انسان مکلف است تا هميشه در راه خير و نيکي سير نموده و آنچه را که از خير و علم و نيکي مي آموزد به ديگران برساند از همين سبب پيامبر عليه السلام هميشه به صحابه کرام مي فرمودند:” بلغوا عني و لوآية” يعنى حد اقل يك آيت قرآن را از من بديكرا برسانيد. مقصد از انچه گفته شد اين است که عمليه تربيتي درازمدت و اصلاح فرد و خانواده و جامعه به معناي تربيت بدون کار و فعاليت و تأثير در جامعه نمي باشد، بلکه فرد مسلمان بر اساس اصل امر بالمعروف و نهي عن المنکر مکلف است تا آنچه را آموخته است و نيکي را که برآن عمل مي کند به ديگران رسانيده و ايشا نرا بسوى علم و عمل به آن دعوت نمايد . شکي نيست که در اثر اين کار در وسط و جريان کار اصلاحى تغييرات مثبت در افراد و خانواده و جامعه رونما گرديده و آثار نيک تربيت در تغيير جامعه و محيط و نظام به مشاهده خواهد رسيد.
يعني به موازات رشد و انکشاف کار تربيتي و اصلاحي (تعليم و تزکيه) خير ونيکي و علم نافع و عمل صالح نيز در جامعه رشد و نمو نموده و بدي ها و منکرات در عرصه هاي مختلف رو به ضعف و اضمحلال مي گذارند، بناء اتهام کار اصلاحي و دعوتي و تربيت به عدم انتاج و يا ضعف انتاج و کم تأثير بودن در عمليه تغيير جامعه و نظام بيجا و نادرست مي باشد.
رونما شدن تغييرات مثبت در عرصه هاي اصلاح عقايد و افکار و اعمال و سلوک در بعضي نهادها و مناطق و جوامع چه در گذشته و چه در حال صحت آنچه را گفتيم تاييد و تاکيد مي نمايد.
شعار دوم جعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان تأمين عدالت اجتماعي و قانونيت در کشوراست.
در شرح و تفصيل موجز اين شعار جمعيت اصلاح بايد گفت که تأمين عدالت اجتماعي و قسط يکي از مقاصد و اهداف اساسي اسلام را تشکيل داده و جزء عمدهء رسالت انبياء عليهم السلام است:” لقد ارسلنا رسلنا بالبينات و انزلنا معهم الکتاب و الميزان ليقوم الناس بالقسط.” (سوره حديد) تطبيق و تحقق عدالت و قسط فقط در سايهء تطبيق دين خدا يعني اسلام ممکن مى باشد.تجربه نشان داده است كه جستجوي عدالت کامل در اديان ساخته و پرداختهء بشر و قوانين  وضعي و نظامهاي بشر ي از جمله مستحيلات مي باشد. وقتي که جمعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان تحقق عدالت اجتماعي را شعار خويش قرار مي دهد يقينا تطبيق کامل، همه جانبه و درست شريعت اسلامي را در نظر دارد زيرا قسمي که گفتيم تحقق عدالت اجتماعي و ريشه کني همه انواع ظلم و بي عدالتي فقط در تطبيق نظام الله است يعني دين او در روي زمين ممکن است . اين را هم ميدانيم که اسلام نظام و قانون مکمل زندگي است و بايد به صورت همه جانبه و بدون کم و کاست در زندگي افراد و جماعات تطبيق شود، زيرا تطبيق جزئي اسلام به معناي اخذ يک بخش و ترک بخشهاي ديگر دين است و از نظر قرآن و سنت امري است مرفوض و مردود:” أفتؤمنون ببعض الکتاب و تکفرون ببعض فما جزاء من يفعل ذالك إلا خزي في الحياة الدنيا و يوم القيامة يردون إلي اشد العذاب.” (سوره بقره)
قرآن مؤمنان را به داخل شدن همه جانبه و کامل در دين اسلام يعني تطبيق همهء دين امر مي فرمايد:” يا أيها الذين آمنوا ادخلوا في السلم کافه و لاتتبعوا خطوات الشيطان.”
و براساس اين اصل در جزء اول شعار در جزء دوم جمعيت اصلا ح قانونيت در کشور را شعار خويش قرار داده است.
بدون قانونيت و نظام، قانون جنگل در جامه حکمفرما مي شود و همه چيز درهم و برهم گرديده وعلاوه از مختل شدن نظم و امنيت ،انارشيزم و بي و بندباري و هوا و هوس و ظلم و بي عدالتي و چور و چپاول و غبن و مفاسد جاي ارزشهاي متعال و نيکو را گرفته مشتي اوباش و ظالم و دکتاتور بر سرنوشت جامعه و ملت حاکم  شده و هر آنچه را که دل شان بخواهد و هوا و هوس و حرص  و آز آنان طالب آن  باشد بزور نيزه و تفنگ  بر ملت و مردم تحميل مي کنند.  شکي نيست که ملت مسلمان و مظلوم  افغانستان نتايج شوم و تباهکن لا قانونيت و انارشيز را در دوران رژيمهاي سابق جه قبل از کودتاي ثور و چه بعد از کودتاي ناميمون ثور و پيامدهاي شوم آن تا امروز با گوشت و پوست خويش احساس مي نمايند و دانشمندان و علما به اين متفق اند که تطبيق قانون و نظام هرچند داراي نقايص نيز باشد به مراتب بهتر از لا قانوننيت و بي نظامي است زيرا در زير سايهء قانون حد اقل دين، ناموس ، مال و شرف مردم مصئون  مي ماند مگر در زير لا قانونيت و بي نظامي نه دين و نه ناموس و نه هم مال و شرف و کرامت انساني محفوظ مي باشد. البته اين حرف  هرگز به معناى قبول قوانين غير اسلامى وظالمانه و مبارزه نكردن براى تغيير آنها نيست.
اين هم واضح و روشن است که هيچ نظام و هيچ قانوني بهتر و برتر از قانون و شريعت اسلام نيست اين فقط شريعت الهي است که اوضاع ناهنجار و نابسامان جوامع بشري را سر و سامان داده و حيات بهيمي و حيواني را نظم و سازمان مي بخشد و دست خود کامگي و ظلم و بي عدالتي و هوس و هواي زور مندان و قلدران و متجاوزين را از گريبان مردم و جامعه قطع مي کند.
بادرک حقايق  ذکر شده و با درنظرداشت اوضاع حاکم بر جامعهءجنكزده و بي قانون ما  خوانندهء محترم معنى و ارزش شعار : تأمين عدالت اجتماعي و قانونيت در کشور را که از طرف جمعيت اصلاح عنوان شده است خوب تر و بهتر مي فهمند.
در اين جا به صراحت بايد گفت: که جعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان بر اساس ماهيت اسلامي و اهداف و اصول خويش هيچ قانون و نظامي را جز قانون و نظام و شريعت اصيل اسلام نمي پذيرد وهر قانون ونظامى را كه با قرآن وسنت در تضاد باشد مردود ومرفوض ميداند. وقتي که ما از شريعت اسلامي نام مي بريم هدف و مراد ما تطبيق بعض حدود و يا احکام فقهي جزئي نمى باشد بلکه ما تطبيق همهء اسلام را در ساحات مختلف اعم از سياست، اقتصاد، اجتماع، تعليم، ثقافت ، قضاء، تقنين، هنر و غيره خواهان بوده براساس شعار مان در راه تحقق آن کار و مبارزه و تلاش مي نماييم.
خلاصه اينکه تنها در سايهء تحقق عدالت اجتماعي و قانونيت به معناي که شرح نموديم است که جامعه و کشور جنگزده و بي سر وسامان ما نظام و تربيت و سروسامان پيدا مي کند و مشکلات اساسى ملت ما از اشغال نظامي بيگانگان گرفته تا باز سازي و اعمار دولت و حکومت و نظام و مبارزه با جرايم و مفاسد حل گرديده و ديگر کسي را ياراي ان نخواهد بود تا به حق کسي تعدي و تجاوز نموده و بر کسي ظلم و ستم روا بدارد و يا دست به ارتشا و اختلاس و فساد اداري بزند و يا هم با خودفروشي به استعمار و بيگانگان افغانستان را بفروشد.
شعار سوم جمعيت اصلاح ترقي و انکشاف همه جانبه افغانستان است.
تحقق اين شعار به تطبيق و تحقق دو شعار سابق بستگي دارد زيرا هيچ کاري در جهت رفاه حقيقي ملت و پيشرفت و تعالي و انکشاف کشور بدون وجود کادرهاي مؤمن و مخلص و دلسوز و وطندوست و وجود قانون و نظام عادل و درستي که دست استعمار گران اجنبي را از مقدرات و سرنوشت کشور قطع نموده وصلح و امنيت پايدار و حقيقي در اطراف و اکناف وطن عزيز تأمين کند ممکن نمي باشد.
تنها در چنين اوضاع و احوالي است که نهال ترقي و پيشرفت و تعالي معنوي و مادي در کشور جوانه زده و گلهاي رفاهيت و رشد و توسعه و انکشاف در ساحات و ابعاد مختلف زندگي مردم محروم، مظلوم و مستضعف ما خواهد شگفت.
جمعيت اصلاح وانکشاف اجتماعي افغانستان بر اساس ماهيت اسلامي و انساني خود به حيث حرکت ونهاد اسلامي و اجتماعي همزمان با تلاش در جهت تکوين و ساختار ايماني و معنوي انسان مسلمان افغاني رفاه ،ترقي و آسايش و تعالي مادي افغانستان را در ساحات و ابعاد مختلف شعار و هدف خويش قرار داده است.
جمعيت اصلاح معتقد است که فقر و عقب ماندگي و محروميت مادي ملت مسلمان افغانستان با وجود نيروي بشري بزرگ و موجوديت ذخاير سرشار طبيعي وساير مقومات و اساسات انکشاف و توسعه ،معلول ظلم و غفلت و حتي خيانت نظامهاي حاکم بر کشور و دور کردن تعليمات و ارزشهاي ناب اسلامي از سدهء قيادت و رهبري و نظام مي باشد .انسان افغان مانند ساير جهانيان حق دارد تا از زندگي شرافتمندانه و بدور از احتياج و تنگدستي و فقر و جهل و مرض بهره مند بوده و به خدمات و تسهيلات مادي مورد ضرورت و حداقل احتياجات زندگي انساني در قرن بيست ويکم دسترسي داشته باشد.
متأسفانه امروز علاوه از هزاران مشکل و مصيبت ديگرملت محروم و مستضعف افغانستان در تحت خطرفقر زندگي نموده و افغانستان در زمرهء معدود کشورهاي به شمار مي رود که در درآمدسالانهء فرد در آن در سطح بسيار نازلي قرار دارد.
بيکاري در کشور ما بيداد مي کند و جوانان ما مجبور اند تا با کمال محروميت و مجبوريت به خاطر کسب و کار و  بدست آوردن لقمهء نان با بکف گذاشتن جان و سرشان مرزهاي کشور را عبور نموده وارد کشورهاي همسايه مانند ايران و پاکستان شوند وعدهء هم به خاطر محروميت و مايوسيت از بهبود زندگي در کشور راه کشورهاي ديگر از جمله اروپا و آمريکا را در بيش بكَيرند.
کشورما در نتيجهء نتايج و پيامدهاي حضور و مداخله خارجي و بي کفايتي حکومت و آثار شوم جنگ سه دهه به بازار و مارکيت کالاهاي خارجي تبديل شده و به اصطلاح از سوزن تا کفن مورد نياز  ملت زحمتكش ما از خارج وارد مي شود.
امروز مزد روزانهء يک کارگر دو صد افغاني است كه براي خريداري 20 قرص نان خشک کفايت مي کند و ديگر هيچ . توزيع غير عادلانه ثروت و ازجمله بي عدالتي آشکار و واضح در تعيين معاش مامورين و کارمندان دولت و قائم بودن حالت يک بام و چندهوا و اختلاس و ارتشاء و فساد اداري و اقتصادي روز افزون جان ملت ما را به لب آورده است.
تطبيق نظام اقتصادي، اقتصاد بازار يعني سيستم اقتصادي بي لجام سرمايه داري يا کپيتالزم وحشي غرب وسپردن دار ومدار و سرمايه هاي کشور بر به بانکها و شرکتهاي خارجي و دلالان داخلي آنان مشکل خطرناک ديگري است که در عرصهء اقتصاد ملت بي چاره ما را بي چاره تر مي سازد.
نشر و ترويج نظام سودي که به نص قرآن حکم جنگ با خدا را دارد از طريق بانکها و شرکتهاي تمويل کوچک  و گرفتن و امهاي هنگفت مبتني بر سود از بانک جهاني، بانک انکشاف آسيايي و ديگر منابع خارجي مصيبت و فساد اقتصادي ديگري است که بر علاوه باز کردن در وازه دها و صدها فساد ، آمال و آرزوهاي ملت ما را در رسيدن به ترقي و آسايش و رفاه تا مدتهاي زيادي برباد داده و زمينه اسارت اقتصادي افغانستان را براي دهه هاي آينده مستحکم تر مي سازد.
ملت ما خصوصاً در اطراف و دهات با صدها مرض دست وپا مي زند و زنان حامله در کشور ما به خاطر عدم دسترسي به شفاخانه و قابله در حال ولادت به شهادت مي رسند. کمبود و فقدان دوا و داکتر و شفاخانه و انتشار و ترويج دواهاي تاريخ گذشته و بي کيفيت معضلهء صحت عامه در افغانستان را مشکل تر مي سازد.
و ضعيت ناهنجار و بي سروسامان تعليم و تربيه وتحصيلات عالي و مسلکي در کشور به اعتراف خود دست اندرکاران و مسؤولين از جمله کمبود معلم، نبود کتاب ووسايل درسي، فقدان تعمير و جاي مناسب براي مکتب و مدرسه و بالاخره تلاش هاي مستمر براي تهي ساختن نصاب معارف کشور از عنصر دين و اخلاق و هويت ملى و در فرجام کمبود تکنولوژي لازم و اضطراب در بلان و برنامه در رفع احتياجات کشور در عرصه هاي مورد نياز، ملت مارا را با مستقبل تاريک رو بر مي کند.
فساد و خيانت وا ختلاس و کار بي کيفيت در عرصهء بازسازي، و ناکامي حکومت و حاميان بيروني آن در بازسازي زير بناهاى کشور آرزوهاي هموطنان ما را در جهت بازساز ي وطن جنگزده از بين برده است.
اين ها فقط شمهء از فاجعهء عميق و بحران خطرناک اقتصادي در کشور ماست، پرداختن به تفاصيل بيشتر از حوصله اين مختصر خارج مي باشد.
جمعيت اصلاح بار درک عمق معضلهء اقتصادي و ابعاد سياسي و اجتماعي مرتبط به آن و بر مبناي اصل زرين مبارزه با فقر در اسلام مطابق با دعاي ماثور پيامبر اکرم صلي الله عليه وسلم: که هر صبح  شام آن را تکرار مي فرمودند: “اللهم اني اعوذبک من الکفر و الفقر.” يعنى بار الها من بتو از كفر وفقر پناه ميخواهم. اصلاح اقتصادي کشور و جامعه را از اولويتهاي کاري خويش مي پندارد و آرزو و هدف ترقي و تعالي همه جانبه  و انکشاف و توسعه اقتصادي ميهن عزيز را شعار خود قرار داده است.
جمعيت اصلاح معتقد است که تطبيق درست اسلام و ارزشهاي انسان ساز آن در وجود فقر و مرض و جهل و محروميت و استضعاف اقتصادي امکان ندارد و بر آورده نمودن نيازهاي اساسى انسان براي نشر تدين درست و صحيح کاري است اساسي که بنابر مکلفيت و رسالت شرعي به آن بايد پرداخته شود.
جمعيت بر اساس اصل زرين ذکر شده در حديث شريف: “المؤمن القوي خير و احب الي الله من المؤمن الضعيف و في کل خير.” يعنى مؤمن قوى از مؤمن ضعيف بهتر است ودر هردو خير است و حديث شريف: “اليد العليا خير من اليد السفلي.” به اهميت قوت و نيروي اقتصادي و رشد و بالندگي دين و ارزشهاي دينى در جامعهء آزاد از از جنكَال فقر واحتياج اعتقاد دارد و به آثار پيامدهاي شوم فقر ، مرض و جهل در به حيث عوايق و موانع مهم فرا راه تدين درست و سازنده در جامعه توجه داشته و با آنها مبارزه مي کند .
خلاصه ميتوان كَفت كه اصلاح جذرى واساسى اوضاع ناهنجار اقتصادى كشور بر اساس يك برنامه وبلان درست وهمه جانبه كاريست  كه جمعيت اصلاح وانكشاف اجتماعى افغانستان آنرا در نظر داشته وآنرا جزء شعارهاى خود ساخته است.
جمعيت اصلاح در منهج و نصاب تربيتي خويش از اهميت  بعد اقتصادي و زمينه سازي براي تحول و توسعه مثبت اقتصادي در جامعه و رسيدن به تعالي و ترقي و رفاه بالنده و رهگشا به سوي ايمان و معنويت متعالي هرگزغافل نمي باشد.

روش و شيوهء تربيتي جمعيت اصلاح:
جمعيت اصلاح و انکشاف اجتماعي افغانستان اساس و اولويت کار و مبارزهء خويش را دعوت و تربيت افراد قرارداده است.
به اين معنى که جمعيت پس از عرضه و تقديم اهداف و مرام و فکر خويش به جامعه به تربيهء افرادي که مبادي و اهداف جمعيت را مي پسندند و براي تطبيق آن در زندگي فردي و اجتماعي شان آمادگي نشان مي دهند مي پردازد.
نظام تربيتي جمعيت داراي نصاب و منهج معين است که از خود مشخصات و مراحل خاص دارد ،در منهج و نصاب تربيتي جمعيت به اصلاح عقيده و فکر، روح، وصحت و سلامتي جسماني افراد توجه شده و عناصر نظام تربيتي طوري ترتيب گرديده  تا فرد با فراگيري آن از نظر روحي، فکري و جسمي رشد و نموي متوازن و معتدل داشته باشد، زيرا خلل و عدم توازن در نظام تربيتي و توجه به يک جانب و اغفال جوانب ديگر فرد غير متوازن به جامعه تقديم مي نمايد.
اگر عقيد ه وفکر  وانديشه فرد اصلاح نشود، توجه به جانب عبادات و روح در فرد نتيجهء مثبت بار نمي آورد زيرا با عقيدهء منحرف و فکر نادرست نمي توان عبادات درست داشت. به همين ترتيب اگر عقيدهء انسان درست و فکرش غيرمنحر ف باشد اما اين فکر و عقيده اثري در عبادات و ارتباط او با خداوند نداشته  و فرد مذکور از نظر روحي غافل وضعيف باشد ودر عبادات و اداي شعاير دين و تزکيهء نفس تقصير نمايد زندگي و سلوک وي يقينا غير متوازن مي باشد و ثمرهء مطلوب بدست نمي آيد.
واگر هر دوجانب عقيدتي و روحي فرد درست باشد ولي از نظر جسمي انسان ضعيف بوده به صحت و سلامتي خويش توجه لازم را بکار نبرده در نشو و نماي درست و صحيح نکوشد بازهم درستي فکر و عقيده و قوت جانب روحي درا و به اثر ضعف جسم و واقع شدن در پنجهء امراض نتايج مطلوب را بار نمي آورد واو رسالت ووظيفه اش را در زندگي آنطوري که مطلوب است انجام داده نمي تواند.
بادر نظرداشت طبيعت و تکوين انسان و واضح نبودن سرنوشت نهايي و خاتمهء انسان تاقبل از مرگ ،وجود نفس اماره بالسوء، معوقات و عوامل بازدارنده محيطي و از همه مهمتر امکان اغرا و اغواي انسان از طرف شيطان رجيم، عمليهء تربيه و تزکيهء نفس انساني تا وقتي كه انسان نفس در تن دارد پايان نمي پذيرد واز همين رو در نظام تربيتى جمعيت اصلاح هيچ فرد در هيچ وقت و مقطع زماني، مرحله علمى، ويا مرحلهء عمرى از دايرهء تربيت و تزکيه خارج بوده نمي تواند و مکلف است تا جان در بدن دارد به نظام تربيتي جمعيت اصلاح التزام و پابندي داشته  واجبات و دساتير ان را مراعات نمايد.
علاوه از توازن و اعتدال ،تدرج و مرحله وار بودن از ويژگيهاي ديگر نظام تربيتى جمعيت اصلاح مي باشد .اين تدرج هم در جانب فکري و هم در جانب روحي هم در بعد جسمي ملحوظ و منظور مي باشد زيرا تدرج از جملهء سنن کوني خداوند – جل جلاله- در کائنات است.
ساختار و تکوين معقد و پيچيدهء نفس انسان وتعرجات وبستى وبلنديهاى بيشمار آن، کثرت مؤثرات خارجى بر اين نفس وتفاعل آن با اين مؤثرات،  تدرج و گام به گام بودن مراحل تربيت و تزکيهء نفس را در حركت و جريان اسلامي مانند جميعت اصلاح که طبيعت تکوين و ساحه کار آن به مراتب فراتر و وسيع تر از شکل و مظهر و چوکات بندي هاي  حزبى ،تنظيمي، اداري و مؤسساتى است لازم تر و حتمي تر مي سازد.
منهج و روش تربيتي جمعيت اصلاح بنابر طبيعت انسان، خصوصيات جامعه افغانستان و تحولات سريع آن  و بالاخره بنابر ضرورت ها و مقتضيات عمليه تربيت و تزکيه و تجارب جديد قابل تطوير و انکشاف ،هميشه از طرف جهات علمي و متخصص  در داخل جمعيت مورد مراجعه و بازنگري قرار مي گيرد و در آن تعديلات و تحسينات لازم و مناسب انجام مي شود.