استقبال از رمضان در پرتو شریعت یا در تاریکستان هوس!

اما متاسفانه امروزه اکثراً از این ماه الهی به اساس سلیقه ها ،خواهش ها و هوا و هوسهای استقبال می شود؛ استقبالی که به هیچ صورت با فرمایش های شریعت همخوانی ندارد.

عبدالقدیر صالحی*

پروردگار بلند مرتبه، تعظیم و بزرگداشت برنامه ها و شعایر الهی را  نشانه ای آراستگی قلب به نور تقوا قلمداد می کند. بدون شک بلند ترین درجه ایمان داری و معیار برتری همین گوهر تقوا است؛ و هرکس ایمانش قوی تر و راسخ تر، تقوایش فزون ترو استقبالش از فرمان پروردگار خالصانه تراست:

«ذَلِكَ وَمَن يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقْوَى الْقُلُوبِ »‏‏ سوره حج آيه  32

( مطلب ) چنين است ( كه ) ، و هر كس مراسم و برنامه‌هاي الهي را بزرگ دارد ، بي‌گمان بزرگداشت آنها نشانه پرهيزگاري دلها  است .

ماه مبارک رمضان یکی از بزرگترین شعایر الهی است و خداوند «ج» هدف نهایی این ماه مبارک را، آراستن بنده به تقوامی می داند:

(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ) سوره بقرة آيه  183

«‏اي كساني كه ايمان آوردهايد ! بر شما روزه واجب شده است ، همان گونه كه بر مردمی  پيش از شما، واجب بوده است ، تا باشد كه پرهيزگار و با تقوا شويد .‏»

علت اینکه پروردگار «ج»  ماه مبارک رمضان را  ماه تقوا و پرهیز گاری اعلام میدارد این است که فرصتی تعیین شده از طرف خود پروردگار، برای  بازنگری، برگشت به خویشتن و بستر مناسبی برای انجام اعمال نیک و عبادات خالصانه است. رمضان ماه نیرومند شدن اراده بر انجام همه اعمال خدا پسندانه و ترک همه پستی ها و پلشتی ها است.

همان گونه که  در بالا بیان شد، قرآن کریم بزرگداشت همه ارزشهای دینی و اهتمام به شعایر و برنامه های الهی را معیار تقوای دل اعلام میدارد؛ اما نا گفته نماند که  بزرگداشت، خود معیار های دارد که صلاحیت تعیین این معیار ها را فقط و فقط شارع دارد و یا به تعبیر دیگر چگونگی بزرگداشت را باید از قرآن کریم و پیامبر«ص» آموخت.

ماه مبارک رمضان یکی از همان شعایر بزرگی است که بزرگداشت آن  طبق معیارهای شرعی، محک تقوای بندگان مومن است؛ اما متاسفانه امروزه اکثراً از این ماه الهی به اساس سلیقه ها ،خواهش ها و هوا و هوسهای استقبال می شود؛ استقبالی که به هیچ صورت با فرمایش های شریعت همخوانی ندارد. عجله در نماز های تراویح، عدم رعایت قواعد تجوید و ترتیل در تلاوت، ، مداخله افراد نا آگاه از امور دین در امر امامت و مسائل شرعی و … از عمده ترین مشکلات و نا هنجاریهای است که رمضان را از مسیر اصلی اش می کشد و مردم مومن ما را از فیوضات و برکات این ماه رحمت بی بهره می سازد.

مشكل در كجاست

شاید پرسان شود که ریشه این مشکلات در کجاست؟ در پاسخ باید گفت که  مشکل در فهم درست مردم از دین است و تا حالا ما نتوانستیم یک حقیقت مهم را به مردم خویش تفهیم کنیم و آن این است که: در امور اجتماعی و حل مشاکل میحطی می توان از مردم و بزرگان محل مشوره گرفت و طبق مشوره های شان عمل کرد اما در امور ثابت دین و عبادات مشوره و فیصله هیچ کسی اهمیت ندارد، فیصله های دینی قبلاً توسط صاحب شریعت شده و باید تنها و تنها طبق نمونه ها، الگوها و شیوه های عمل شود که شریعت تعیین کرده است، مشوره بزرگان فقط میتواند همین قدر نقش داشته باشد که از چندین گزینه تعیین شده از طرف شرع، یکی را  که سازگار با شرایط و حالات محل و منطقه شان  است برگزینند وبدان  عمل کنند، البته بدون هیچ تغییر و تصرف.

این آشفته بازار بدعت ها  و خرافات تحمیل شده بر این دین حنیف و رهنمود های ارزشمندش بخاطر آن رونق گرفته که در گذشته  سنتهای گرانسنگ پیامبر«ص» پشتیبان های کمتری داشته است، فریاد بدعت ستیزی و  شریعت گرایی به خاموشی گراییده بود ، علما و دانشمندان آگاه به سنت، سکوت کرده بودند، در بیشتر میدانها از ترس اینکه مبادا برچسپ های پوسیده واز رونق افتاده بر دامن شان نقش بندد از کنار حقایق می گذشتند و  شد آنچه شد. اما امروز خوشبختانه  موج بیداری اسلامی در میان علمای پیر و  جوان، جبهات جدیدی را علیه خرافات و بدعات نا میمون گشوده و ما پیوسته شاهد رونق گرفتن بازار سنت و حقایق دینی هستیم و امید است که این روند با جدیت  کامل و پشتیبانی علمای ربانی ادامه پیدا کند و بساط همه بدعتها و بدعت گزاران برچیده شود.

اما سخن اخیر این است که، اگر بخواهیم ماه رمضان بزرگترین هدیه اش (تقوا) را به ما ارزانی کند شرایطی دارد که بدون آن شرایط بکف گرفتن گوهر تقوا خیال است و محال! وشرط آن است که از رمضان همان گونه استقبال کنیم که پیامبر«ص» استقبال می کردند.

پس ای مومنان بیایید که در این رمضان پیش رو فرمایش های دین را جای گزین سلیقه و خواهش های خود نماییم، معیار شریعت باشد، نه عملکرد فلان انسان مشهور و با نفوذ! به اهل علم مراجعه کنیم نه به بندگان زور زر؛ که دین بر علم و تخصص استوار است نه بر هوا و هوس! و جز با نور شریعت و علم دین، نمیتوان آنگونه که الله می پسندد از رمضان و سایر شعایر و برنامه هایش استقبال کرد!

رمضان ماه بازگشت و تفکر در  قرآنکریم است بیایید که همه اعمال خود را در آیینه تمام نمای قرآن عرضه کنم! رمضان ماه تلاش و جهاداست بیایید که پرچم مبارزه علیه همه مفاسد اخلاقی را بلند بداریم! رمضان ماه تعاون و همکاری است بیایید که دست محبت به همنوعان خویش دراز کنیم، رمضان ماه بازگشت به خویشتن است بیایید که با هم به تغییر فکر کنیم؛ تغییر قرآنی؛ تغییری خدا پسندانه و نجات بخش.  و در نهایت رمضان ماه معنی  بخشیدن به همه عملکردها و خارج شدن  از دایره تنگ عادات و قدم نهادن در دنیای  پهناور  عبادت خدا است ؛ و ثمره ای عبادت هم گوهر تقوا است. پس پیایید که زندگی را در سایه های گورای تقوا تجربه کنیم!

با تشكر از ماهنامه معرفت- نشريه زون غرب جمعيت اصلاح و انكشاف اجتماعي افغانستان