Home » مشوره و فتوا » اخلاقي مسايل »
آيا مزاح كردن جايزاست؟
تهيه: مولوي نبي الله حقجو*
سوال:
دوستي دارم كه در حضور خرد و كلان و در حضور زن و فرزندانش بسيار مزاح مي كند مي شود در اين مورد براي معلومات بفرماييد؟
رحمت الله از كابل
جواب:
پيش از اينكه به اصل بحث داخل شوم به اين نكته توجه شما را جلب مي كنم:
يكي از نعمت هاي جنت را قرآن كريم چنين بيان ميدارد (يتنازعون فيها كاسا لا لغوفيها ولا تأثيم) (الطور/23)
ترجمه: انسانهاي جنتي جام هاي از شراب را مي نوشند كه درآن سخنان لهوو لعب و گناه نمي باشد.
يعني اين صفات زشتي كه در شراب دنيا وجود دارد و نوشنده گان آن در هنگام نوشيدن به سخنان زشت و اعمال بد دست مي زنند برعكس شراب جنت را خداوند (جل جلاله ) از ين بدي ها پاك داشته است ، زيرا سخنان بيهوده كه مخالف طبيعت فطري واخلاقي انسان ميباشد، شايسته مجلس مردمان نيك و با اخلاق نيست.
دانشمندا ن اسلام مي نويسند كه لذت دنيا درسه چيز است يكي تلاوت قرآن كريم با فهميدن معاني آن وتعليم علم ودانش ، دوم اعمال نيك ، سوم نشستن با صالحان و نيكوگاران . در غير آن تمامي اعمال مخالف اخلاق در نهايت پشيماني و ندامت داشته و نتيجه آن بدبختي ميباشد .
يكي از صفات نيك مسلمان عفت زبان است او ميکوشد زبان خود را با سخنان زشت و مزاح هاي بيهوده ملوث نسازد. حضرت ابن عباس (رضي الله عنهما ) روايت ميکند که پيامبر ( صلى الله عليه وسلم ) ارشاد فرمودند : با برادر خود جنگ و دشمني مکن و نه با او ( چنان) مزاح کن که از آن اذيت شود ونه هم برايش وعده اي بده که نتواني آن را وفا کني ( ترمذي )
اما مزاح صادقانه که درآن دروغ و کذب نباشد جايز بوده، و هرگاه كسي بخواهد كه لحظاتي از حيات خويش را به خوشي سپري نمايد ميتواند از مزاح هاي انساني و اخلاقي استفاده نمايد مثلا حضرت انس (رضي الله عنه)روايت ميکند که پيامبر( صلى الله عليه وسلم ) براي يک زن سالخورده گفت:شما داخل جنت نميشويد ، آن خانم مسن درحاليکه قرآن کريم تلاوت مي نمود گفت:چرا؟ پيامبر( صلى الله عليه وسلم ) ارشاد فرمودند : آيا در قرآن کريم نخوانده اي که خداوند متعال(جل جلاله) ميفرمايد : ( إنا أنشأناهن إنشاء فجعلناهن ابکارا ) ترجمه : ما خانم ها را در جنت بصورت دختران جوان نوبالغ خلق مينماييم .
پيامبر(صلى الله عليه وسلم) درمزاح خود نيزميخواست يك حقيقت قرآني را به خانمهاي كهن سال برساند كه آنان درجنت الهي بصورت پيروضعيف نه بلكه به شكل دختران جوان ونوبالغ حشرخواهند شد .
بناء، مزاحي كه از دايره اخلاق انساني و اسلامي بيرون باشد اجازه نيست زيرا بسا پيامد منفي و بد را بدنبال ميداشته باشد و انسان را در نظرديگران سبك و كم جلوه ميدهد شما ديده باشيد كسي كه بسيار مزاح مي كند نزد مردم گراني و شخصيت نمي د اشته باشد و حرف راستي او نيز دروغ پنداشته مي شود و خصوصاً آن گاه كه حرف هاي مزاحيه او مملو از چرنديات و دشنام و كلمات ركيك باشد. شخصي كه بسيار مزاح نمايد او نمي تواند كه دعوتگر و اصلاح گر در ميان جامعه خود قرار گيرد چون مردم به وي اعتماد نمي داشته باشند. وقتي كه انسان بسيار مزاح نمايد نظام خانوادگي او برهم مي خورد ديگرزن و فرزند ش به حرفش اعتنا نمي كنند و سخنانش را هيچ مي انگارند و فرزندانش چون خودش لاابالي و بيرون از دايره ادب تربيت مي شوند. پس آنگاه كه خواسته باشيم كه مزاح نماييم بنايد در آن افراط كنيم و نبايد در حضور زن و فرزند خود مزاح نماييم كه حيثيت و سياست ما لكه دار شود و بايد مزاح ما از دايره اخلاق انساني واسلامي بيرون نباشد و كلمات راست را بكاربريم. و از مزاح زياد و لو اينكه راست هم باشد جداً اجتناب ورزيم تا نزد مردم سبك و كم شخصيت جلوه نكنيم.
* مولوي نبي الله حقجو همكاردر بخش فتوا و مشورت هاي ديني اصلاح انلاين در كابل.
No related posts.

7 تبصره ها
برادر گرامی سائل ومحترم مولوی صاحب وهمه خوانندگان عزیز
السلام علیکم ورحمة الله و برکاته
حقیقت این است که کثرت مزاح در اسلام مذموم است مگر بدین معنی نه که مجرد مزاح حرام باشد . مزاح ازمباحات است مگر به اندازه و در جای مناسب . طوریکه حکماء گفته اند ” هرسخن جای وهر نکته مکانی دارد ”
از مجالس رسول کریم صلی الله علیه وسلم حکایت میکنند که باری در جمعی از اصحاب نشتسته خرما میخوردند . هر شخصی که به هر اندازه خرما میخورد خسته اش را روبروی خود میگذاشت . درین حال حضرت رسول الله صلی الله علیه وسلم متوجه شدند که همه مشغول خوردن اند و کسی مراقب کسی دیگری نیست از فرصت استفاده کرده خسته های خرمایی که ایشان میخوردند در روبروی حضرت علی کرم الله وجهه که در پهلوی آنحضرت صلی الله علیه وسلم نشسته بودند ، میگذاشتند . چون مجلس تمام شد آنحضرت صلی الله علیه وسلم خسته های خرمایی که نزد علی کرم الله وجهه گذاشته شده بود شمار کردن گرفتند وفرمودند که ماشاء الله علی … نوش جان علی …
حضرت علی رضی الله تعالی عنه که ماشاء الله از سرعت بدیهۀ بینظیر برخوردار بود فرمود : یا رسول الله من که زیاد خوردم تنها خرما خوردم مگر درین مجلس کسانی هم هستند که خرما را با خسته نوش جان کرده اند
همه اصحاب خندیدند ….
با تاييد سخنان استاد كم نما و اكثرا غيرحاضر- جناب غفوري صاحب:
- به نظر من اگر مزاح در داخل چوكات باشد و به نيت داخل نمودن خوشي جايز در دل جانب مقابل صورت بگيرد و به نيت تحقير و استهزا نباشد نه تنها در اسلام جايز است بلكه يك ضرورت فطري و اجتماعي نيز محسوب مي گردد البته به شرطي كه مزاح در حد اعتدال و ادب و به نيت اصلاح و با به نيت ” ادخال السرور”صورت بگيرد.
- مزاح كردن داخل چوكات در اكثر موارد يگانه وسيله جا گرفتن در قلب هاي ديگران است و مي تواند تا مشكلات نفسياتي و روحي و اجتماعي و احيانا فاميلي را از بين ببرد و يا آن را كاهش دهد.
- اگر ما از اصل مزاح انكار نماييم به معني اين است كه از دين مقدس اسلام و از يك مسلمان يك چهره عبوس و نهايت خشك مجسم مي كنيم كه به ظرافت هاي و نفاست هاي اجتماعي اهميت قايل نيست.
- در جهان معاصر و در جوامع پيشرفته و مهذب و تعليم يافته – برنامه هاي طنز و مزاح هاي منتقدانه تلويزيوني در اكثر موارد باعث اصلاح كجروي هاي اجتماعي و سياسي مردم و رهبران شان شده است.
- اگر دوستان متوجه شده باشند يك برنامه مزاح و طنز بنام
(هم سب اميدسے ہیں) كه هرهفته از تلويزيون خبري جيو پاكستان نشر مي شود و تمام حقايق تلخ و ناهنجاري هاي اجتماعي و كجروي هاي سياسي رهبران سياسي و مذهبي پاكستان را از طريق مزاح به نمايش مي گذارد – قابل ديد است.
- اگر دوستان علاقمند باشند – اين برنامه را مشاهده كنند – چيز هاي زياد اموزنده دارد كه از طريق مزاح و شوخي و طنز ارايه مي شود.
تشكر
يو حدیث شریف دی : ((من حسن اسلام المرء ترکه ما لایعنیه)) ترجمه : ښه مسلمان هغه دی چی بی ګټی او عبث کارونه پریږدی. ټوکی ټکالی ټولی عبث دی او اکثره وخت ورڅخه جنجال جوړیږی. فکن حذرا یا اخی المومن
سلام عليکم
محترم وروره!
هغه نکاح چه ايجاب او قبول پکي وشي ليکن مهر پکي تعين نشي دا نکاح صصحيح ده او کنه؟
هيله ده راته يي واضح کري
سلامونه …
ډیر ټوقماران خو لا داسی وی چه په ټوقه کی بل ته لاس اچول یی عادت وی. د خلکو لخوا ډیر بی عزته کیږی ولی داسی خلک نه کوم حیثیت لری او نه کوم سړیتوب چه خفه شی. الله دی داسی خلکو ته هدایت وکړی.
امین
ولولی ای توکیانو دا بیزایه خبری توگی تکالی چتیات او داسی لهو لعب په اسلام کی ناروا دی
په ریشتیا هم چی په اوسنی عصر کی مسلمان ته نه شایی جی حتی وخاندی هم توکی ارسه کوی
زکه چی اسلامی امت په وینو کی دی کفارو یهودو نصاراوو او داسی نورو کافرانو په مسلمانانو ورز په ورز کری تنگوی
الله د مسلمانان ددی مصیبت او حزن نه خلاص کری
الله د اصلاح انلاین ولاوو ته اجر ورکری جی شه موضوع یی تر بحث لاندی نیولی ده
مننه
من هم کسی را میشناسم که بسیار مزاح میکند، به همین خاطر هیچ قدر و احترام در بین مردم ندارد.