اثرات و دستاوردهاي روزه ماه رمضان

نوشته از: احمد راشد “رسولى”

ماه پر بركت رمضان به حيث يكى از وسايل تربيتى مهم وارزشمند به شمار ميرود كه تغيير و تحول مثبت و بنيادين را در سلوك، رفتار، كردار و تصورات انسان ايجاد ميكند و ارزشهاى اخلاقى و بشرى را در وجود وى كاريده و آنرا رشد مى دهد و در اينجا بنا داريم كه برخى از مظاهروآثار ماه رمضان را ياد آور شوم كه بعد از سپرى شدن اين ماه انسان سازبر ماست كه تا آن همه آثار و نتايج خوب و با ارزش را بعد از رمضان حفظ و نگهدارى كنيم و در غير آن صورت ما نتوانسته ايم كه از روزه ماه رمضان استفاده مطلوب و آن گونه كه اسلام ميخواهد نموده باشيم.
ازپيامد هاى نيك روزه ايجاد روحيه خدا ترسى و پرهيزگارى در انسان مسلمان است همان گونه كه خداوند(ج) در قرآن كريم مى فرمايد:{يأيها الذين آمنوا كتب عليكم  الصيام كما كتب على الذين من قبلكم لعلكم تتقون} (سوره بقرة:183).
“اى كسانى كه ايمان داريد، روزه – ماه رمضان- بر شما فرض گردانيده شد، همان سان كه بالاى كسانى كه قبل از شما بودند فرض گرديده بود؛ تا آنكه شما پرهيزگار و خدا ترس گرديد”.
همچنان هر روزه دار كوشش مى ورزد كه به نماز جماعت، تلاوت و ختم قرآن به صورت فردى  يا در جماعت،انفاق در راه خدا(ج)، نان دادن فقراء و روزه داران، شب زنده دارى، اعتكاف، كثرت نماز و ذكر الله، تضرع و دعاء، صله رحم، ترحم به مستمندان و يتيمان، دستگيرى جاماندگان و… التزام ورزيده و نهايت كوشش خود را بخرچ مى دهد كه در موارد فوق از ديگران پيشگام باشد و بالآخره حس و شعور خير كوشى و انسان دوستى در وى رشد و نمو مى يابد. و همچنان هر شخص ده روز أخير ماه مبارك رمضان را در تزكيه و پاكى نفس و حصول ثواب به تلاش و سعى مضاعف مى گذراند.  البته ناگفته نبايد گذاشت كه همه اى اين ارزش نگرى ها و خير كوشى هاى انسان پاسخ به نداى فطرت و تأثير گذارى تعاليم دينى است كه ما را به آن در همه زمانها و مكانها فرامى خواند و به ويژه در ماه روزه رمضان كه رسول گرامى اسلام يك الگو و مقتداى خوبى براى ما است و آن حضرت فرموده اند: :” كسيكه از روى ايماندارى و حصول اجر و ثواب، شب قدر را به شب زنده دارى مى گذراند؛ گناهان گذشته اش بخشيده ميشود و كسيكه به خاطر ايمان دارى و حصول اجرو ثواب، ماه رمضان را روزه مى گيرد؛ گناهان پيشين وى بخشيده مى گردد”. (به روايت بخارى).
همچنان روزه رمضان ما را از يك سلسله سلوك و عادات ناشايست كه از جمله گناهان شمرده ميشوندهمچون دروغگويى، زنا كارى، وعده خلافى، فريب كارى، كينه وعداوت، جنگ و دشنام دهى، غيبت و سخن چينى،  لجام گسيختگى شهوات نفسانى و… باز مى دارد و به صورت روزانه ما اين عادات و رفتار هاى خلاف شريعت و غير اخلاقى را رفته رفته كنار مى گذاريم و در نهايت به انسانهاى صيقل شده و شسته شده مبدل گشته و روشها و كردار هاى نيك را به جاى آنها جايگزين مى كند.آن حضرت (ص) در مورد مى فرمايد:” كسيكه دروغ گويى و عمل به آن را ترك نكند؛ خداوند(ج) هيچ نيازى به ترك خورد و نوش وى ندارد”. (به روايت بخارى).
بلى برادر عزيز! روزه رمضان انسان را وا مى دارد كه ارزش نعمتهاى بى حد و حصر خداوندى را درك كند، زيرا انسانى كه شكمش پر و جسمش بزرگ باشد هر گز قدر اين نعمات را ندانسته و احساس و شعور ترحم به ديگران در وى مرده و ياهم ناتوان مى باشد. وى چنان حس ميكند كه همه مردم مانند او سير و توانمند اند. اما آفريدگار بزرگ توسط روزه در وجود و قلب ما آنگونه احساسى را خلق ميكند كه ميگوييم نه , چنان نيست بلكه در اين جهان انسان هاى زيادى اند كه به يك لقمه نان و به يك قطره آب محتاج بوده و براى به دست آوردن آن جان را بر كف مى دهند تا شبى را آسوده و با شكم پر بخوابند  يا با به دست آوردن يك پارچه نانى تبسمى را بر لبان اطفال گرسنه شان شاهد باشند. بلى هست انسانهايى زيادى كه شبها با شكم گرسنه خوابيده و ما از حال آنان نمى دانيم اما خالق و روزى دهنده ما از حال همه آگاه و باخبر است.

بلي روزه دار عزيز!

روزه ماه رمضان حيثيت يك بيمارستان را نيز دارد كه برخى از امراض ما را كه در نتيجه پرخورى و تراكم مواد ضرر رسان و چربى زياد در جسم؛ علاج كرده كه به اعتراف پزشكان جز از راه روزه دارى امكان پذير نيست و تنها در يك ماه روزه امكان آن ميسر مى گردد كه جسم انسان براى زدودن آن همه مواد اضافى فرصت حاصل كند. يكى از دانشمندان سويسى بنام (بارسيلوس) مى گويد: “فائده و ثمره روزه در مداوا و تندرست سازى انسان چند برابر است، نسبت به اينكه از ادويه ديگر استفاده شود”.
وچنانكه پروفيسور (بيلوى) در كتاب خود به نام – گرسنگى بخاطر صحت  و تندرستى- سال 1976م- مى گويد:” همانا بر همه انسانها و به ويژه ساكنين شهر هاى بزرگ لازم است كه با روزه دارى در مدت سه و چهار هفته از هرسال از خوردن امتناع ورزند؛ تا آنكه در طول زندگى خويش از صحت و تندرستى كامل برخوردار باشند”.
بلى روزه انسان را از امراض چون التهابات رگها  يا مفاصل، چاغى و فربهى، شهوت جنسى و بالآخره ميتوان گفت كه روزه شفابخش و علاج كننده بسيارى از امراض داخلى انسان است كه در نتيجه پرخورى زياد پديد آمده باشد.
و همچنان از مظاهر بسيار ارزشمند روزه اينست كه خير اين ماه دامنه دار و گسترده است كه حتى حكام و سردمداران كشور هاى اسلامى نيز دست به اعمال نيك و خوب زده و لو كه از شرير ترين انسانهاى زمين هم باشند كه بالاى ملت خود ظلم و جفا را روا داشته و از هر گونه دسيسه و فريبكارى در برابر آنان دريغ هم نمى كند. اما در اين ماه مى بينيم كه آنان نيز در ختم هاى قرآن، نماز جماعت و كار هاى خيريه شركت كرده و دست به آزاد سازى زندانيان سياسى و ديگران مى زنند. بناء مى نگريم كه اين ماه  آنان را نيز وا داشته كه اندكى به سوى فطرت سليم بازگشته و اندكى به فكر هم نوعان خود شوند وتا اندازه اى هم از درد ملت محروم وفقير، گرسنگان و پا برهنه گان خود آگاه شوند و اگرهدايت الهى و رحمت بيكران اوتعالى در اين ماه بر اثر توبه و بازگشت آنان به سوى خدا (ج) شامل حال شان شده باشد؛ راههاى معقول و سالم اسلامى و انسانى را براى نجات و رهايى ملتهاى شان برمى گزينند.

بلي مؤمنان خدا جو!

ماه رمضان به حيث بهترين و برترين مدرسه و تربيگاه بشرى به شمار مى رود كه فرصت باز گشت به  سوى خدا(ج) و پاكى و طهارت نفسى را براى وى مساعد مى گرداند. انسان خلاف كار ميتواند كه در اين ماه تمام حسابات و پرونده هاى خود را مراجعه كرده و با يك تغيير مثبت و توبه خالصانه صفحه نو و زندگى مسئوليت شناسانه و متعهدانه را براى هميشه براى خود بگشايد و همچنان به كليه كردارها، رفتارها، پندارها و روشهاى نابخردانه و حيوان گونه خود پشت كرده و خويش را به زيور اخلاق و ارزشهاى بى بديل اسلامى مزين سازد و ميتواند با تلاش مجدانه و صادقانه به جايگاه رفيع و بلندى كه در خور شأن كرامت انسانى و منزلت بلند وى است خود را صعود و ارتقاء دهد.

بلي خواننده اي عزيز!

انسان ميتواند با استفاده از روزه دارى خالصانه مسير حيات خود را يكسره عوض كند و خويش را از بد رفتار ترين و مضر ترين فرد به حيث بهترين و برترين انسان تغيير جهت داده و خود را در رديف صالحان و بنده هاى شايسته خداوند(ج) قرار بدهد، درست همانگونه كه خداوند(ج) مى فرمايد:{ إن الله لا يغير ما بقوم حتى يغير ما بأنفسهم …}. ( سورة الرعد:11)
ترجمه: همانا خداوند (ج) وضعيت و حالت هيچ قومى را تغيير و دگرگون نمى سازد تا آنكه آنان در خود تغيير را بوجود نياورند”.
سرانجام روزه ماه رمضان تنها محصور و مربوط به يكماه نيست بلكه من حيث يك كورس و تربيت گاه آموزشى و پرورشى يكماهه است تا از آن در يازده ماه ديگر سال در مسير درست حركت كرده و همه اخلاقيات آن ماه را در بقيه ماهها مراعات نمائيم.
اگر روزه ما به همين سان وظيفه خود را در ماه هاى آينده انجام داد؛ بايد چنين روزه داران را بشارت داد كه درست است حق روزه را بجا آورده و روزه هم به همان اهداف عالى و برترى كه بخاطر آن تشريع شده بود؛ نايل شده است. و آنان ميتوانند منزلت و نعمات بزرگ الهى را كه براى روزه داران در روز آخر تهيه و آماده شده دريابند.

No related posts.